Tavuk

Omurgalıların kuşlar sınıfından, tavukgiller takımından bir kümes hayvanıdır. Eti ve yumurtası için beslenir. Erkeğine «horoz», yeni doğan yavrularına «civciv», bir yaşından küçük olanlara da «piliç» denir.

Beslenmesi kolay olduğu için yaygın bir şekilde yetiştirilir. Tavuk, ortalama 2 - 2,5 kilo, horoz 3 - 3,5 kilo gelir. Tavuğun başı küçük ve yuvarlaktır. Önde dudak ve dişlerin yerini tutan gaga vardır. Başının üzerinde kıkırdak dokuiu ibik bulunur. Gaganın altında da yine kıkırdaktan İki parçalı sakal sallanır. Gözleri başın iki yanındadır. Göz kapakları perdeli ve üç tanedir. Üçüncüsü gözü, fazla ışıktan korur.

Kulakları gözlerin yanında ve kepçesizdir. Tavuğun gövdesi yanlarından basılmış bir yumurtayı andırır. Kuyrukla biter. Kanatlar ve bacaklar gövdeye bağlıdır. Dinlenirken boynunu kısar. Başını isterse tamamen arkaya döndürebilir. Küçük kanatları ancak kısa uçmaya yarar. Bunları kaçarken kullanır. Ayaklarında, üçü önde, birisi arkada dört parmak vardır. Tünerken bacaklarındaki kaslar kasılır, parmaklar içeri kıvrılır ve bu sayede uyurken bile düşmeden durabilir.

tavuk

Tavuğun derisinin üstü tüyler ve telekelerle kaplıdır. Telek kalem şeklinde, tırnaksı bir maddedir. Deriye giren kısmın içi boş, dışta kalanı doludur. Bir damarla vücuda bağlıdır. Tavuğun midesi üç bölümden meydana gelir: Kursak: Yutulan taneler burada depo edilir. Sıvı ile şişer ve yumuşar. Ön mide: Bir boru ile kursağa bağlıdır. Bir girişi, bir de çıkışı vardır. Katı: Yemekler burada sindirilir. Hayvanın yuttuğu taş ve kumlar da burada kalır.

Tavuk obur bir hayvandır. Yuva yapmaz. Suyu alt gagasına doldurur, başını yukarı kaldırarak yudum yudum içer. Yem olarak mısır ve arpa verilirse de, bütün sofra artıklarını et ve kemik kırıntılarını, sebze ve köklerini yer. Tavuk yumurta ile çoğalır. Karındaki yumurtalıkta olan yumurta sarısı, yumurtalık kanalına düşer. Yumurta akına bulanarak aşağı iner. Üstü kireçlenir.

Yumurtlamak suretiyle yumurtayı dışarı çıkarır. Yumuşak kabuk, tavuktan çıkıp da hava ile temas edince sertleşir. İyi bir tavuk yılda 250-300 yumurta verir. Kuluçka süresi 21 gündür. Şubat sonunda kuluçkaya yatar, sıcakkanlı bir hayvan olduğu için yumurtaları 39 - 40° ısıda muhafaza eder. Tavuk üretiminde kuluçka makinesi de kullanılır.

Tavuk civcivlerine çok iyi bakar. Civcivler yumurtadan çıkar çıkmaz her şeyi yemeye başlarlar. Tavuğun cinsleri çoktur. Türkiye'deki yerli tavukların başlıcaları şunlardır: Hacı kadın, Denizli, Sarı tepeli, Cebeci (Ankara), Gerze. Ayrıca «tepeli tavuk», «ispenç tavuğu», «beç tavuğu» da aranan cinslerdir.

Yurdumuzda tanınan yabancı tavuklardan «legorn», «rot», «koşin», «plimut» cinsleri de ünlüdür. Ayrıca «ispenç» denilen bir bodur tavuk cinsi de vardır. Memleket ekonomisi bakımından tavukçuluk önemli bir iştir. Başlıca tavuk yetiştiren illerimiz, İzmir, Aydın, Ankara, Samsun, Konya, Denizli, Sivas, Gaziantep, Balıkesir, Bursa ve Manisa'dır.

Bugün yeryüzünün çoğu bölgelerinde et ve yumurtası için büyük çiftliklerde tavuk yetiştirilir. İyi bir tavuk yılda 250-300 yumurta verir. Aralık ve ocak aylarında tüy değiştirdiklerinden yumurtlamazlar. Horoz tarafından döllenmiş yumurtalardan civciv çıkar. Döllenmemiş yumurtalardan civciv çıkmaz.

Yumurta besleyici bir gıdadır. Yumurtalıkta meydana gelen yumurta sarısı, yumurtalık kanalından geçerken üst kısımdan salgılanan yumurta akına bulanır. Aşağı inerken de üstü kireçlenir. Bu yumuşak kabuk havayla temas edince sertleşir. En önemli tavuk cinsleri Minorka, Leghorn, Arden, Dorking, Beç, Nemse, Fizan ve Denizlidir.

Sözlükte "tavuk" ne demek?

1. Sülüngillerden, eti ve yumurtası için üretilen kümes hayvanı (gallus).

Tavuk kelimesinin ingilizcesi

n. chicken, hen

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç